Colchicine: cơ chế tác dụng, cách dùng – liều dùng, tác dụng phụ

0
49
Colchicine
Hình ảnh: Công thức cấu tạo của Colchicine

Colchicine là một loại thuốc dùng để điều trị bệnh gút và bệnh Behçet (hay còn gọi là hội chứng Adamantiades). Trong điều trị bệnh gút, nó ít được ưu tiên hơn so với NSAID hoặc steroid . Các tác dụng khác nổi bật của Colchicine bao gồm phòng ngừa viêm màng ngoài tim và điều trị bệnh sốt Địa Trung Hải. Thuốc Colchicine được sử dụng bằng đường uống.

Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm rối loạn tiêu hóa, đặc biệt ở liều cao tác dụng phụ này dễ xảy ra hơn, mạnh hơn. Tác dụng phụ nghiêm trọng khi sử dụng Colchicine có thể có bao gồm tiêu cơ vân và giảm tế bào máu.

Colchicine hoạt động bằng cách làm giảm viêm thông qua nhiều cơ chế.

Colchicine đã được sử dụng từ đầu những năm 1500 trước Công nguyên để điều trị sưng khớp. Colchicine đã được phê duyệt để sử dụng trong y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1961.  Nó có sẵn như là một thuốc generic ở Vương quốc Anh, nơi chi phí cung cấp một tháng NHS khoảng £ 7.27, tính đến năm 2019. Ở Hoa Kỳ, chi phí bán buôn của số tiền này là khoảng US $ 252,20. Dữ liệu thống kê năm 2016 cho thấy đây là loại thuốc được kê đơn nhiều thứ 251 tại Hoa Kỳ với hơn một triệu đơn thuốc. [1]

Lịch sử

Cơ chế hoạt động

Trong điều trị bệnh gút, viêm trong khớp, Colchicine kết tủa acid uric hòa tan trong máu và lắng đọng như tinh thể monosodium urate trong và xung quanh chất lỏng hoạt dịch và mô mềm của khớp.

Chỉ định

Liều dùng – Cách dùng

Tác dụng phụ

Phụ nữ có thai và cho con bú có dùng được Colchicine không?

Hiện không có nghiên cứu đầy đủ về đối tượng phụ nữ có thai có sử dụng thuốc Colchicine được hay không. Cần cân nhắc kỹ khi sử dụng thuốc Colchicine cho đối tượng này.

Phụ nữ cho con bú có thể sử dụng được thuốc Colchicine.

Quá liều

Quá liều thuốc Colchicine nặng có thể dẫn đến tử vong.

Khi phát hiện bệnh nhân bị quá liều thuốc Colchicine cần khẩn trương đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để thực hiện điều trị quá liều hoặc gọi cấp cứu y tế 115.

Tương tác thuốc

Colchicine liều thấp có thể ngăn ngừa biến cố sau nhồi máu cơ tim?

Viêm (inflammation) có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch, các nhà nghiên cứu đã tiến hành một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (COLCOT; NCT02551094) để xác định liệu một thuốc kháng viêm đường uống. Hiệu lực cao và rẻ như colchicine có thể giúp cải thiện kết cục ở 4745 bệnh nhân (tuổi trung bình 61; 19% nữ, 73% da trắng) trải qua nhồi máu cơ tim (NMCT) cấp gần đây.

  • Loại trừ đối tượng có EF<35%, tiền sử đột quỵ gần đây, chỉ số NMCT type 2 hoặc trải qua CABG gần đây.
  • Khoảng 30% hút thuốc, 20% mắc đái tháo đường, 93% trải qua PCI và hầu hết (98-99%) đang dùng statin kèm liệu pháp kết tập tiểu cầu kép và 89% đang dùng chẹn beta.
  • Liều colchicine được nghiên cứu là liều thấp 0.5 mg/ngày. Sau khoảng thời gian trung vị 22.6 tháng, tiêu chí gộp chính (tử vong do nguyên nhân tim mạch, ngưng tim đã hồi sức, NMCT, đột quỵ hoặc nhập viện khẩn cấp do đau thắt ngực cần phải can thiệp mạch vành) xảy ra ít hơn ở nhóm colchicine so với nhóm giả dược (5,5% vs 7,1%; HR = 0,77).
  • Tiêu chí có lợi nhất được ghi nhận do colchicine mang lại là đột quỵ (HR = 0,26) và nhập viện khẩn cấp do đau thắt ngực (HR = 0,50).
  • Các biến cố có hại tương tự giữa 2 nhóm (16%).
  • Phân tích nhóm nhỏ (n=207) cho thấy không có sự khác biệt về độ giảm chỉ số hsCRP (mean high-sensitivity C-reactive protein) – một chỉ dấu viêm, ở nhóm colchicine so với nhóm giả dược (70% vs 67%), từ mức nền là 4,3 mg/L. Kết quả tương tự với độ giảm số lượng bạch cầu.

Đây là 1 nghiên cứu được thiết kế tốt, đề xuất một kết quả có thể làm thay đổi thực hành, rằng 1 thuốc lâu đời như Colchicine có thể làm giảm nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch sau NMCT. Bên cạnh đó, việc chỉ số hsCRP không có sự khác biệt ở phân tích nhóm nhỏ đặt ra câu hỏi về cơ chế tác động thật sự của colchicine.

Tuy vậy, nghiên cứu này nhận được sự quan tâm lớn bởi vì colchicine đã có dữ liệu rất lâu đời và rất rẻ, nếu có thể áp dụng được trong lĩnh vực dự phòng tim mạch là tín hiệu tốt. Cần thêm các nghiên cứu xác nhận kết quả khả quan nói trên, với số lượng bệnh nhân lớn hơn và thời gian theo dõi dài hơi hơn.

Ý kiến chuyên gia cho rằng, colchicine liều thấp nên được cân nhắc cho những bệnh nhân nguy cơ tim mạch cao, khả dĩ hơn khi mắc kèm gout, thỏa mãn các tiêu chuẩn lựa chọn của nghiên cứu. [2] [3].

Phần này của bài viết được biên soạn từ tài liệu nước ngoài bởi dược sĩ Phan Khải – Đại học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh.

Hướng dẫn sử dụng thuốc Colchicine bằng hình ảnh minh họa

Colchicine
Cách dùng thuốc Colchicine
Colchicine
Liều dùng thuốc Colchicine
Đối tượng đặc biệt và Chống chỉ định khi dùng thuốc Colchicine
Colchicine
Tác dụng phụ của thuốc Colchicine

 

Colchicine
Lời khuyên của dược sĩ khi sử dụng thuốc Colchicine

Tài liệu tham khảo chính

  1. Colchicine trên Wikipedia nước Anh: https://en.wikipedia.org/wiki/Colchicine
  2. Tardif J-C et al. Efficacy and safety of low-dose colchicine after myocardial infarction. N Engl J Med 2019 Nov 16; [e-pub]. (https://doi.org/10.1056/NEJMoa1912388).
  3. Newby LK. Inflammation as a treatment target after acute myocardial infarction. N Engl J Med 2019 Nov 16; [e-pub]. (https://doi.org/10.1056/NEJMe1914378).
  4. Fanpage Facebook Cách Dùng Thuốc.

 

 

 

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây